شهریاری کیانیان ـ بهره ی پنجم : گشتاسب

       

       شهریاری کیانیان ـ بهره ی پنجم : گشتاسب

                                  

                                                کیانیان  

         

       کـی قـبـاد | کی کاووس‌ | کـی خـسـرو | لـهـراسـپ | گـشـتـاسـپ | بـهـمـن | هـمـای  | داراب | دارا

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                

 

 

 

 

 

                              ** مینیاتور.  زرتشت در دربار گشتاسب شاه.

 

 

** در این یادداشت می خوانیم :

 

• چکیده

 

• گشتاسب  در اوستا و نوشته های پهلوی

 

• گشتاسب در نوشته های فارسی

 

• گشتاسب در شاهنامه

 

چکیده :

 

گشتاسب از دیگر پادشاهان اساطیری ایرانیان و پنجمین شهریار از زنجیره ی شاهان کیانی است. گـشتاسب ( در اوستا ویشتاسب برابر با دارنده اسب آماده )، نام فرمانروای بلخ در زمان زرتشت، پیامبر ایرانی، است. زرتشت به گشتاسب پناه برد و او دین وی را پذیرفت و از وی پشتیبانی کرد.

 

گشتاسب یا کی گشتاسب ِ شاهنامه را ، نخست به گزارش دقیقی و سپس تر به گزارش فردوسی می شناسیم . او پسر لهراسپ، پسر کی پشین، پسر کی قباد است که دقیقی می گوید پس از آن که کی خسرو از کار دنیا خسته شد، پادشاهی را به لهراسپ سپرد که دو پسر به نامهای گشتاسپ و زریر داشت . گشتاسپ در جوانی تاج و تخت را از پدر در خواست کرد و چون آرزویش برآورده نشد به روم رفت و در آن جا پس از رنج و سختی فراوان با کتایون دختر قیصر که دلباخته ی او شده بود پیوند زناشویی بست. سپس تر، قیصر روم او را انگیزاند و به جنگ با ایرانیان کشاند ولی لهراسپ به جای جنگ، تاج خود را با زریر، برای گشتاسپ فرستاد و به این گونه،  خود از پادشاهی کناره گرفت و پسرش را بر تخت نشاند.

 

** از رویداد های در خور ِ نگر در زمان پادشاهی گشتاسب در شاهنامه می توان به داستان پیدایی زرتشت و آوردن دین بهی ، داستان هفت خوان اسفندیار ، داستان رستم و اسفندیار و  داستان رستم و شغاد اشاره کرد.

 

**  گـشتاسْپ ، نام دو کس ( شخصیت ) نامی ( معروف )  در سرگذشت ِ ایران ِ پیش از اسلام است:

۱

 - گـشتاسپ هخامنشی که پدر داریوش بزرگ است. بیشتر نامش به همان گونه ی باستانی ویشتاسپ آمده است.

 

۲ – گشتاسپ ‌شاه، که از دودمان  پادشاهان کیانی و فرزند لهراسپ است. زرتشت در زمان او دین را آشکار کرد.

شهریاری کیانیان ـ بهره ی چهارم : لهراسب

 

       شهریاری کیانیان ـ بهره ی چهارم : لهراسب

                                               

                                   کیانیان  

          

            کـی قـبـاد | کی کاووس‌ | کـی خـسـرو | لـهـراسـب | گـشـتـاسـب | بـهـمـن | هـمـای  | داراب | دارا

 

 

        ** استوانه ی سفالین ِ نوشته شده بـه دبیره ی فارسی باستان ( میخی ) ، کـه به نـام ِ 

                منشور کـوروش ِ بزرگ شناخته می شود. نخستین منشور حقوق بشر در جهان.

                      

       ** بر پایه گـزارش شاهنامه، لهراسب نخستین کس بود که دبیره ( خـط ) را پدید آورد

                                     و گروه دبیران را پایه گزاری کرد.

                                         ( تصویر بر گرفته از پایگاه پژوهشی آریا بوم. )

 

 

** در این یادداشت می خوانیم :

• چکیده

 

• لهراسب  در اوستا و نوشته های پهلوی

 

• لهراسب در نوشته های فارسی

 

• لهراسب در شاهنامه

 

چکیده:

 

 لهراسب از دیگر پادشاهان اساطیری ایرانیان و چهارمین شهریار کیانی است. بر پایه گزارش فردوسى ، چون كی خسرو از كار جهان خسته شد وآهنگ جهان ديگر كرد تخت شاهى را به لهراسب كه در درگاه كی خسرو مردى گم نام بود بخشيد . بزرگان وپهلوانان از پذیرفتن پادشاهی اش سر باز زدند وگفتند كه او از تخم شاهان نيست .اما كی خسرو نژاد او آشكار كرد وگفت كه لهراسب از پشت كى پشين و از تخمه ی قباد ودارای فـّر كيانى است . پس بزرگان به پادشاهى وى تن در دادند و او در روز مهر از ماه مهر تاج شاهى بر سر نهاد ودر بلخ، شارسانى برآورد (شهرى بنا كرد) وآتشكده اى به نام برزين مهر ساخت.

 

لهراسب دو پسر داشت يكى زرير و ديگر گشتاسب نام و بر درگاه خود دو تن از نبيرگان كاووس را داشت كه از ايشان به پسران نمى پرداخت ، وچون اين رفتار لهراسب بر پسرش، گشتاسب گران مى آمد از پدر آزرده شد ونخست رای هندوستان كرد وسپس به روم رفت ودر آن جا كتايون، دختر قيصر را به زنى گرفت وسر انجام به ايران نزد پدر بازگشت. لهراسب تاج و تخت را به خواهش وى، بدو بخشيد وخود به نوبهار ِ بلخ رفت و موى فروهشت وبه ستايش داور ِ دادگر پرداخت.

 

 وچون زردشت دين پدیدار کرد او نيز پذيراى آیين وى گشت . وهم چنان به نماز و نیایش روزها را مى گذاشت تا در يكى از یورش های ارجاسب ِ تورانى به دست او كشته شد . پادشاهى لهراسب صد وبيست سال بود.

 

شهریاری کیانیان ـ بهره ی سوم : کی خسرو

      

       شهریاری کیانیان ـ بهره ی سوم : کی خسرو

                                               

                                   کیانیان  

          

            کـی قـبـاد | کی کاووس‌ | کـی خـسـرو | لـهـراسـپ | گـشـتـاسـپ | بـهـمـن | هـمـای  | داراب | دارا

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 آتشکده آذر گشسب. تخت سلیمان. ساخت این آتشکده به کی خسرو کیانی نسبت داده می شود.

 

                  ( این تصویر بر گرفته از سایت رسمی خبرگزاری میراث فرهنگی CHN می باشد. )

                         ( عکاس : حسین کرم زاده.  مکان : تکاب.  زمان: ۱۶-۰۶-۲۰۰۶ )

 

 

** در این یادداشت می خوانیم :

• چکیده

 

• کی خسرو  در اوستا و نوشته های پهلوی

 

• کی خسرو در نوشته های فارسی

 

• کی خسرو در شاهنامه

 

چکیده :

 

کی خسرو از دیگر پادشاهان اساطیری ایرانیان و سومین شهریار کیانی است. بر پایه گزارش نوشته های فارسی ، کی خسرو پسر سیاوش و فرنگیس، نوه ی کی کاووس و افراسیاب تورانی و یکی از نامدارترین شهریاران و دلاوران ایران زمین است. در شاهنامه و هم چنین متون پهلوی، کی خسرو نمادی از یک شاه آرمانی است.

شهریاری کیانیان ـ بهره ی دوم : کی کاووس

 

        شهریاری کیانیان ـ بهره ی دوم : کی کاووس

                                                  کیانیان  

             کـی قـبـاد | کی کاووس‌ | کـی خـسـرو | لـهـراسـپ | گـشـتـاسـپ | بـهـمـن | هـمـای  | داراب | دارا

 

    سر در ارگ بزرگ کریم خانی. شیراز. تابلوی کاشی کاری از نبرد رستم با دیو سپید.

                      (تصویر بر گرفته از سایت دو هفته نامه ی فروغ. سال سوم. شماره ۷۲ )

 

** در این یادداشت می خوانیم :

• چکیده

 

• کی کاووس  در اوستا و نوشته های پهلوی

 

• کی کاووس در نوشته های فارسی

 

• کی کاووس در شاهنامه

 

چکیده :

کی کاووس از دیگر پادشاهان اساطیری ایرانیان و دومين شهریار کيانی است.

بر پایه گزارش شاهنامه ، داستان زندگی کی کاووس يکی از پرماجرا ترين و پر کنش ترین دورانها است. او در شاهنامه پسر کی قباد است که پس از او بر تخت شاهی می نشيند. در شاهنامه داستان لشکر کشی کاووس به مازندران و اسير شدن در بند ديو سپيد، داستان هفت خوان رستم و سپس آزادی کاووس به دست رستم از گیرا ترین بخشها به شمار می رود.

از ديگر ماجراهای او لشکر کشی به توران و چين و مکران و هاماوران و مصر و بربرها و خواستگاری از سودابه دختر شاه هاماوران، بنا کردن کاخ نامی اش در البرزکوه، پرواز در آسمان و سرنگون شدن در آمل و داستان پسرش کی سياووش است.

به گزارش شاهنامه کی کاووس ۱۵۰ سال پادشاهی می کند و تا زمانی که نوه اش کی خسرو، افراسياب تورانی را از پای در می آورد زنده است و سپس پادشاهی را به کی خسرو می سپارد و خود از جهان می رود. 

در پی خود رایی های او،از کاووس شاه در نوشته های فارسی با پاژنام ( صفت ) خیره سر، بسیار یاد رفته است.

شهریاری کیانیان ـ بهره ی نخست : کی قباد

     

        شهریاری کیانیان ـ بهره ی نخست : کی قباد

                                               

                                   کیانیان  

          

            کـی قـبـاد | کی کاووس‌ | کـی خـسـرو | لـهـراسـپ | گـشـتـاسـپ | بـهـمـن | هـمـای  | داراب | دارا

 

 

 

                                  رزم رستم و اسفندیار. پرده ی نـقــّالی.

                                  ( بر گرفته از تارنمای عجایب المخلوقات )

 

 

 

** در این یادداشت می خوانیم :

• چکیده

 

• کی قباد  در اوستا و نوشته های پهلوی

 

• کی قباد در نوشته های فارسی

 

• کی قباد در شاهنامه

 

چکیده :

 

کیانیان یا کـَویان دومین دودمان پادشاهی در اسطوره‌های ایرانی ‌اند. لقب سران کیانی کـَوی بود و از این رو بدین نام خوانده می‌شدند. کویان در زمان پیش از تاریخ بر ایران خاوری فرمان می‌راندند.

 

کی قباد از دیگر پادشاهان اساطیری ایرانیان و نخستین شهریار کیانی است . کی قباد پادشاهی اش رابا یاری زال و رستم به دست آورد .