|
افسانه و اسطوره
|
||
|
پیرامون فرهنگ و ادب فارسی با نگاهی ویژه به افسانه شناسی |
امشاسپندان - بهره ی هفتم : امشاسپند امرداد
بهمن | اردیبهشت | شهریور | سپندارمذ | خرداد | امرداد

** بر پایه ی گزارش دفتر پهلوی بندهشن، در میان گیاهان، گل زنبق
ویژه ی امشاسپند امرداد است.
** امشاسپند امرداد، ششمین امشاسپند پس از اورمزد و هفتمین ِ امشاسپندان است. امرداد را در زبان اوستایی ا َمـِر ِتـاتْ و در پهلوی اَمـُرداد وامروزه در فارسی مـُرداد گویند. امرداد در اوستا، به ویژه در گات ها پاژنامی ( صفتی ) است برای اهورامزدا ، یعنی سرچشمه ی زوال ناپذیری و پایندگی خداوند است. همچنین مُرداد در باورهای ایرانی نگاهبان گیاهان و رستنیها به شمار میرود.
** امشاسپند خرداد ( رسایی ) و امرداد ( جاودانگی ) درگزارش های پهلوی و اوستا در کنار هم می آیند. این دو امشاسپند با آب و گیاه در پیوندد. در بارگاه ( ملکوت ) خداوند، تندرستی و زندگی جاودان به دست این دو امشاسپند، بهره ی مردمان خواهد شد.
امشاسپندان - بهره ی ششم : امشاسپند خرداد
بهمن | اردیبهشت | شهریور | سپندارمذ | خرداد | امرداد
![]()
** بر پایه ی گزارش دفتر پهلوی بندهشن، در میان گیاهان، گل سوسن
ویژه ی امشاسپند خرداد است.
** امشاسپند خرداد، پنجمین امشاسپند پس از اورمزد و ششمین ِ امشاسپندان است. خرداد را در زبان اوستایی هـَـئـورْوَتْ و هـَـئـورْوَتـاتْ، پهلوی هوردات و خوردات و در فارسی خرداد گویند. او نماد پاکی، فروتنی، مهرورزی، عشق، یکدلی و پارسایی اهورامزدا است.
** امشاسپند خرداد ( رسایی ) و امرداد ( جاودانگی، امشاسپند مادینه ی دیگر) درگزارش های پهلوی و اوستا در کنار هم می آیند. این دو امشاسپند با آب و گیاه در پیوندد. در بارگاه ( ملکوت ) خداوند، تندرستی و زندگی جاودان به دست این دو امشاسپند، بهره ی مردمان خواهد شد.
امشاسپندان - بهره ی پنجم : امشاسپند سپندارمذ
بهمن | اردیبهشت | شهریور | سپندارمذ | خرداد | امرداد

** در میان گیاهان، گیاه بید مشک ویژه ی امشاسپند سپندارمذ است.
** امشاسپند سپندارمذ، چهارمین امشاسپند پس از اورمزد و پنجمین ِامشاسپندان است. سپندارمذ را در اوستایی سپنتا آرمئیتی، پهلوی سپندارمد و سپندارمت و در فارسی سپندارمذ، سپندارمد، اسپندارمد، اسپندارمذ، سفندارمذ و اسفند گویند. او نماد پاکی، فروتنی، مهرورزی، عشق، یکدلی و پارسایی اهورامزدا است.
** سپندارمذ در جهان مينوی نماد عشق ، مهر ورزی ، فروتنی ، بردباری ، جانبازی و فداكاری است و در جهان خاکی نگهبان و پشتیبان زنان نيك و پارسا است وهمه ی خوشی های روی زمين در دست اوست . اين فرشته گذشته از پاسبانی زنان پارسا نگهبان و پشتیبان زمين هم می باشد .
امشاسپندان - بهره ی چهارم: امشاسپند شهریور
بهمن | اردیبهشت | شهریور | سپندارمذ | خرداد | امرداد

** سـنـگ نگـاره ی مـرگ مـانـی در تنگـه چوگـان بیشاپور.
بر پایه ی گـزارش های کـهن، هنگـام جـشـن شهریورگـان
با زایش و مرگ دو کس ِ نامی ( معروف ) در سرگذشت
ایران هم زمان است: زایش داراب و مرگ مانی.
( تصویر بر گرفته از پایگاه پژوهش های ایرانی - رضا مرادی غیاث آبادی )
** امشاسپند شهریور، سومین امشاسپند پس از اورمزد و چهارمین ِامشاسپندان است. این امـشـاســپـنـد را در اوســتــا خـَشهتروئیریه و در فــارسـی شهریور گویند. از این امشاسپند در اوستا سخن رفته است.
** شهریور در جهان مینـُوی نماینده ی شهریاری ِ ایزدی و بهشتی ، فر و شُکـُوه مندی خداوند و شهریاری بی چون ِِ اهورامزدا است و آن روزگاری است كه مردمان از روی انديشه ی نيك وخـِـرَد ِ روشن خود آن شهریاری را برگزينند و با گفتار و كردار نيك ِ خویش، دست به دست هم داده و دل به دل ِ هم بسته و آن را پدید آورند.
** شهریور در جهان خاکی پشتیبان و نگـهبان سنگ ها و فلزها و دستگـیر نیازمندان (به کار بردن ِ نیک دارایی- دستگیری از نیازمندان ) است.
امشاسپندان - بهره ی سوم : امشاسپند اردیبهشت
بهمن | اردیبهشت | شهریور | سپندارمذ | خرداد | امرداد
** بنابر گـزارش بندهشن در میان گیاهان، گـُل ِ«مرزنگـوش» يـا «مرزنجـوش»
( گلی خوشبو به رنگ سفيد مايـل به سرخ. عـنـقـر یا انجرک است که همان مرزنگـوش یا عین الهـدهـد باشد. )
ویژه ی امشاسپند اردیبهشت است.
(تصویر بالا بر گرفته از سایت: http://www.elib.hbi.ir)
** امشاسپند اردیبهشت، دومین امشاسپند پس از اورمزد و سومین ِامشاسپندان است. این امـشـاســپـنـد را در اوســتــا ا َشـا وَهــیــشـْــتــا ، در پـهـلـوی ارت َ وَهــیــشْـت َ، و در فــارسـی ا ُردیـبـهـشـت یا ا َردیـبـهـشـت گویند. از این امشاسپند در سراسر اوستا بسيار سخن رفته و در يشت ها، يشتی به نام اردیـبـهـشـت یـشـت در ستايش وی آمده است.
این امشاسپند در جهان مینوی نماینده ی راستی و درستی و پاکی و اشویی ( تقدس ) مزدا اهورا است و در جهان خاکی، نگهبانی از آ تش با او است .
امشاسپندان - بهره ی دوم : امشاسپند بهمن
بهمن | اردیبهشت | شهریور | سپندارمذ | خرداد | امرداد

** تصویر گياه ِ بهمن كه به ویژه در جشن ِ بهمنجه خورده مى شده است.
** بهمن نخستین امشاسپند پس از اورمزد و سرگروه دیگر امشاسپندان است. این امشاسپند را در اوستا وَهـومـَنَ ، در پهلوی وَهـُومَـنْ ، و در فارسی وَهـْمـَن یا بـهـمـن گویند. از این امشاسپند در سراسر اوستا بسيار سخن رفته و در يشت ها، يشتی به نام بـهـمـن يـشـت در ستايش وی آمده است.
امشاسپندان - بهره ی نخست : شمار و چیستی امشاسپندان
بهمن | اردیبهشت | شهریور | سپندارمذ | خرداد | امرداد

** نشان فـْرَوَهـْرْ که بـُن مایه آن جنبش و پیشرفت به سوی رسایی، فـَرامایگی و والایی است.
** امشاسپندان، بازشـنـاسـانـنـده گان ِ هستـی ِاهورامزدا هسـتـنـد.
** در اوستـا ایـن واژه بـه گـونه ی ا َمـِشَ سـْـپــِنـْتَ آمده است. در پی نوشت واژه ی امشاسپند در فرهنگ واژه های اوستا چنین آمده است :
« پاکان بی مرگ، انگیزانندگان خوشبختی، سود رسانان جاویدان، مـَهین ِ فرشتگان. امشاسپندان، صفت ِ مینویی اهورامزدا هستند؛ در عالـَم مینـُوی صفت ِ اهورامزدا؛ و در جهان مادی نیروهای سود رسان و نگـهدارنده ی آراستگـی جهان اند. و بـرای شـمـاره ی هـفـت شدن – کـه یک شماره ی وَرجاوَند است – در سرآغاز، نام ِ اورمَزد و پس از آن نام شش تن از امشاسپندان چنین است :
۱- وهـومـن يا بهمن.
۲- اشـا وهـيـشـتـا یا ارديبهشت.
۳- خـشـثـره وئـيـريـه یا شهريور.
۴- سـپـنـت آرمـئـیـتـی یا سپندارمذ.
۵- هـئـوروتـات یا خرداد.
۶- امرتات یا امرداد.» ( فرهنگ واژه های اوستا. بهرامی، احسان. به یاری فریدون جنیدی. نشر بلخ. ص ۱۴۷۶.)
** در برخی از نوشتار های دينی زرتشتیان، امشاسپندان در جهان مادی، نگهبان شش گروه از آفريده گان جهان دانسته شده اند :
بهمن نگـهبان جـانـوران سـودمند؛ اردیبهشت نگـهبان آتـش؛ شهریور نگـهبان فـلـزات؛ سپندارمذ نگـهبان زمين؛ خرداد نگـهبان آب هـا و امرداد نگـهبان گـياهان است.